25 februari 2009

over kitsch en interieurtrends


Zelfs na de aanschaf van een tweede boekje over kitsch (of misschien wel juíst na de aanschaf van een tweede boekje over kitsch: Kitsch Unedited, brieven en teksten van vrienden bijeenge-bracht door Jan Andriesse, begin ik steeds meer in te zien dat het begrip Kitsch lastig, zo niet onmogelijk met woorden te omsingelen valt. De meningen over wat kitsch is, zijn zo persoonlijk waardoor kitsch nog het meeste lijkt op een 'containerbegrip' (mooi woord.) Door de veelheid aan opvattingen heb ik de hoop opgegeven binnen die context nog aanknopingspunten te vinden, die enig licht zouden kunnen werpen op de populariteit van het hert en het hertenmotief. Ik denk dat kitsch wat mijzelf betreft in ieder geval iets te maken heeft met sentiment en dat begrip is (voor mij) onlosmakelijk verbonden met (voorbije) tijd. Het Edelhert, onafhankelijk orgaan van de Vereniging Het Edelhert, bevat in het winternummer van 2008 nog een aardig artikel geschreven door interieurstylist G. Jansen, dat wat meer vertelt over de uitstraling van het hert: "Wat mij in mijn werk enorm opvalt, is dat het hert zo enorm populair is geworden. Niet alleen als graag gezien dier in onze natuur, maar ook in de interieurs als gewei aan de muur. Was jarenlang het gewei als jachttrofee not done, tegenwoordig is een sierlijk hertengewei weer welkom in het interieur," schrijft hij. "De mensen," zo gaat hij verder, ''lijken op zoek naar eerlijkheid en puurheid. Als reactie op de globalisering valt er een zoektocht te bespeuren naar de eigen identiteit en tradities. Daarom zie je veel folklore, borduurpatronen, kaarslicht, en ook de koekoeksklok is weer helemaal terug van weggeweest. En ook: ''De hertengeweien en opgezette koppen zijn niet aan te slepen." En verder: ''een fraai hertengewei staat stoer. Het is op het moment een ware rage: spullen die iets gezelligs en zelfs iets kneuterigs uitstralen. Die rage past geheel in de retrotrend van dit moment. Naast de klassieke jachttrofee zijn er hertenkoppen van hout, van aardewerk of zelfs van plastic. Het past allemaal in de ecotrend. Het hert is op dit moment een enorme inspiratiebron: op geweivorm geïnspireerde kapstokken en vazen en kroonluchters gemaakt van geweien als ultieme vorm van natural look." Ik hoop niet dat G. Jansen mij kwalijk neemt dat ik nagenoeg zijn volledige artikel heb geciteerd en wil de interieurstilistische eigenschappen van het hert nog even kort samenvatten: eerlijk, puur, traditie, stoer, gezellig, kneuterig, retrotrend en ecotrend. Om vast te stellen welke eigenschappen daarbij specifiek voor het hert gelden zou ik willen voorstellen om ze toe te passen op de haas. Afgezien van 'stoer' kan ik eigenlijk alle andere eigenschappen van het hert bij de haas ook wel terugvinden, al moet ik daarbij wel aantekenen dat ik nog nooit een haas met een gewei heb gezien, laat staan een kroonluchter van hazenoren.